پایگاه جهانی مودّت اهل بیت علیهم السلام

سوال:

سلام علیکم، یکی از مواردی که زبان اهل سنت در آن برای ما دراز است، بحث کیفیت زیارت شیعیان است. متأسفانه نمی‌توان به این مسائل جوابی هم داد. وقتی سنی حنفی مذهب با چشمان خود سجده کردن زائرین امام رضا (ع) را در مقابل ضریح حضرت ( و پشت به قبله) می‌بیند ما چه جوابی داریم که بدهیم؟ آیا این مصداق شرک و کفر نیست؟ انسان هر چقدر هم ارادت داشته باشد (که اکثراً ذره‌ای هم ارادت عملی و قلبی ندارند) باز امام معصوم صرفاً بنده‌ای از بندگان خداست چون من و شما و سجده و بوسیدن سنگ زمین، آن هم پشت به قبله و رو به ضریح را نمی‌توان هیچ توجیه نمود. چرا علمای ما فتوای درست و حسابی نمی دهند؟ چرا وعاظ برای رفع این حرکت زشت سخنرانی‌های کافی نمی‌کنند؟ چرا خادمین حرم از عمل این اشخاص جاهل و نادان ممانعت نمی کنند؟

جواب:

گر چه پاسخ موضوعی که طرح فرمودید در یک یا دو جمله هم ممکن است، اما نظر به اهمیت موضوع، خواهشمند است به نکات ذیل دقت فرمایید:

نکته‌ی اول: در خصوص بوسیدن در، دیوار، ضریح و … که بسیار هم مورد بحث قرار گرفته است، در تعریف حکما و عرفا اصطلاحی از حالات و روحیات انسانی وجود دارد، بدین مضمون: «حب ذات، حب به آثار ذات را در پی دارد». یعنی انسان اگر چیزی را دوست داشته باشد، حتماً آثار آن را هم دوست دارد. و این معنا در همه موارد، اعم از دینی و غیر دینی صادق است. چنان چه اگر کسی خداوند متعال را دوست داشته باشد، حتماً انبیاء، اولیای و همه‌ی بندگان او را هم دوست دارد. یا اگر کسی را دوست داشته باشد، اولاد او را هم دوست دارد. یا اگر شخصی مادر یا همسرش را دوست داشته باشد، عکس یا نامه‌ای او را هم دوست دارد و … . لذا در بروز محبت خود، ممکن است عکس یا دست‌خط مادر را هم ببوسد و به روی چشمش هم بگذارد. لذا اصل بوسیدن در و دیوار و ضریح حرم ائمه یا حتی امامزاده‌ها، اگر به قصد قربت باشد، هیچ اشکالی ندارد، چنان چه بوسیدن عکس یا نامه‌ی مادر یا همسر هم اشکالی ندارد.

بر همگان روشن است که سنگ و آهن، معبود شیعیان نیست و شیعیان سنگ‌بوس و آهن بوس نیستند، که اگر چنین بود، سنگ و آهن در بازار بیشتر از حرم‌ها وجود دارد و آنان برای زیارت به بازار سنگ‌فروش‌ها و آهن‌فروش‌ها می‌رفتند. بلکه به خاطر ارادت به امام، آن چه متعلق به او است را نیز دوست دارند، هم چنان که خاک پای زوار آنها را طوطیای چشم می‌کنند و در روایات نیز بسیار وارد شده است که خدمت به زوار حرم‌ها (اعم از کعبه یا دیگر حرم‌ها) که در واقع خدمت به عباد الهی است، بسیار مستحب است.

در اسلام (هیچ یک از مذاهب، به غیر از وهابیت که مذهب نیست و یک سازمان جاسوسی بنا شده از سوی انگلیس است و دیگر مذاهب نیز اگر نترسند، آنان را قبول ندارند) این ابراز محبت مذموم واقع نشده و حرام نیست. مردم زمان پیامبر اکرم (ص)، چنان قطرات آب وضوی ایشان را برای تبرک بر می‌داشتند که معروف است قطره‌ای بر زمین نمی‌چکید و یا حضرت یعقوب (ع)، پیراهن حضرت یوسف (ع) را می‌بویید، می‌بوسید و بر چشمان خود می‌مالید و از همین طریق نیز شفا یافت و بینا شد.

البته بوسیدن دست یا عصا یا چوب‌دستی بزرگان در بین اهل سنت رایج بوده و هست. چنان چه در مجالس آنان، کودکان به هنگام ورود و سلام‌ علیک، دست بزرگان مجلس را می‌بوسند و نیز عکس‌های بسیاری از بزرگان اهل سنت وجود دارد که دست یا چوب دستی خلفای وقت خود (اگر چه جایر و ظالم باشند) را می‌بوسند و در تاریخ مندرج است که برای بیعت و یا ابراز ارادت، پا و کفش معاویه یا امثال حجاج بن یوسف حتی خلفای عثمانی (که اغلب حنفی بودند) را می‌بوسیدند.

نکته‌ی دوم: سجده به خداوند متعال در حال پشت به قبله بودن است. در نظر داشته باشید، اگر چه بر اساس روایات شیعه و سنی، بهترین نقطه‌ی هر مکانی، رو به قبله‌ی آن است و به هنگام عبادت و سجده، بهتر است انسان رو به قبله باشد، اما جهت‌گیری رو به قبله برای سجده، فقط در نمازهای یومیه واجب است. و گرنه خداوند همه جا هست و در کعبه نیست که جسده بر او به جهت دیگری اشکال داشته باشد. چنان چه می‌فرماید: « هُوَ مَعَکُمْ أَیْنَ ما کُنْتُمْ – او [خداوند متعال] با شماست، هر کجا که باشید. (الحدید-۴)». لذا در غیر نمازهای واجب، به هر طرف که به خداوند سجده شود، اشکالی ندارد. اگر در احکام نمازهای مستحب مانند نوافل دقت فرمایید، اقامه‌ی آنها حتی در حال حرکت و پشت به قبله نیز جایز و صحیح است.

نکته‌ی سوم: سجده کردن به امام رضا علیه‌السلام است! همان گونه که خود اشاره فرمودید، نه تنها امام رضا (ع)، بلکه مسجود قرار دادن هر چیزی به غیر از حق تعالی، شرکت و حرام است. اما بدیهی است که هیچ یک از زوار محترم (که البته ما جرأت نمی‌کنیم که مدعی شویم اکثراً ذره‌ای هم ارادت قلبی و عملی ندارند)، به امام رضا (ع) سجده نمی‌کنند، یعنی امام، معبود و  مسجود آنها نیست، بلکه ممکن است برای خدا بدان جهت سجده (مثلاً سجده‌ی شکر بابت توفیق زیارت) کنند،که توضیح آن در نکته‌ی دوم داده شد. و یا آن که صورتشان را در آستانه‌ی مقدس بر خاک بگذارند، که در این صورت اگر برای ابراز محبت به آن بزرگواران و به قصد قرب الهی انجام شود، در هیچ یک از مذاهب اشکالی ندارد. البته ممکن است که یک نفر اهل سنت بر اساس تبلیغات‌های القا شده ایراد بگیرد، اما در کتب فقهی مذهبشان، ایرادی وارد نشده است و اگر وارد شده باشد نیز صحیح نمی‌باشد.

اهل سنت نیز مانند اهل تشیع، سنگ‌های دیوار کعبه و سنگ حجرالاسود را می‌بوسند. آیا سنگ پرست هستند و یا آن سنگ‌ها خداوند است؟! بدیهی است که به خاطر حب به خداوند متعال، نسبت به آن چه متعلق به اوست، ابراز محبت می‌کنند.

‏ نکته‌ی چهارم: مسئله‌ی انجام اموری است که به دلیل مشتبه بودن، ممکن است موجب وهن اسلام و تشیع گردد. در این صورت همان گونه که شما اشاره نمودید، بهتر است انجام نشود. یعنی اشکالی به اصل فعل وارد نیست، بلکه به خاطر آثار سوء مترتب بر آن در اذهان عمومی که احیاناً اطلاعی از قصد و مقصود زایر ندارند و یا با مباحث فوق نیز آشنا نیستند، ترک آن بهتر است. در هر حال سجده‌ی شکر و یا حتی صورت به آستان مقدس آن انوار الهی گذاشتن، جزو آداب زیارت نیست و می‌توان بدون این اعمال نیز عرض ارادت نمود و زیارت مقبولی داشت.

نکته‌ی پنجم: گله‌مندی شما از مراجع، وعاظ و علما است – که البته بیانگر دردمندی و توجه و علاقه‌ی ویژه شما به تشیع و ضرورت وحدت مسلمین می‌باشد-. توجه داشته باشید که حتی اگر مراجع فتوایی صادر ننمایند، اصل حرام بودن سجده به غیر از خداوند متعال و شرک بودن معبود قرار دادن دیگری، اصل و بطن عقاید اسلامی است و در آیات متعدد قرآن کریم نیز بیان شده است و بر کسی پوشیده نیست. هر چند که همه‌ی مراجع بدون استثناء بدان تأکید نموده‌اند. و اما پرهیز از کارهایی که مورد وهن اسلام و تشیع می‌شود نیز مکرر توسط مراجع، علما و وعاظ مورد تأکید قرار گرفته است، اما مستحضرید که در اماکن عمومی و در ازدحام، نمی‌شود به صورت قهریه عمل نمود. چنان چه حتی وهابی‌ها که بغض عجیبی نسبت به حرم پیامبر اکرم (ص) و سایر معصومین (ع) دارند و برخوردهای شدید و زننده‌ای با زوار دارند، نمی‌توانند از برخی از رفتارهای زوار جلوگیری نمایند و جالب آن حتی تا چهار سال پیش در قبرستان بقیع (بالای محل قبر اهل بیت)، تابلویی از حدیث پیامبر اکرم (ص) مبنی بر استحباب زیارت اهل قبول نصب کرده بودند!

در این بخش نظر جنابعالی را به برخی از فرمایشات مقام معظم رهبری، نسبت به برخی از رفتارهای بعضی از شیعیان در ابراز محبت به اهل بیت (ع) و یا بوسیدن عتبات جلب می‌نماییم:

 

۱۷/۳/۱۳۷۳

قمه‌زنی‌ از کارهای‌ خلاف‌، جعلی‌ و نادرست‌ است‌ که‌ متأسفانه‌ طی‌ چند سال‌ اخیربرخی‌ در حال‌ ترویج‌ آن‌ هستند. قمه‌زنی‌ مربوط به‌ دین‌ و یا یک‌ حرکت‌ عزاداری‌نیست‌ و قطعا خلاف‌ و یک‌ بدعت‌ است‌ و بدون‌ تردید خداوند به‌ انجام‌ آن‌ راضی‌نیست‌ و اینجانب‌ نیز از کسی‌ که‌ تظاهر به‌ قمه‌زنی‌ می‌کند قلبا راضی‌نیستم‌.

اکنون‌ روز حاکمیت‌ اسلام‌ و جلوه‌ اسلام‌ است‌ بنابر این‌ در جامعه‌ اسلامی‌ برتریعنی‌ جامعه‌ محب‌ اهل‌ بیت‌(ع‌) که‌ به‌ نام‌ مقدس‌ امیرالمؤمنین‌، حسین‌بن‌علی‌(ع‌) و ولی‌ عصر ارواحنافداه‌ مفتخر و مزین‌ است‌ نباید اجازه‌ دهیم‌ کارهائی‌که‌ این‌ جامعه‌ را در نظر مسلمانان‌ جهان‌ و غیرمسلمانان‌ به‌ عنوان‌ گروهی‌ ازانسان‌های‌ خرافی‌ بی‌منطق‌ معرفی‌ می‌کند، انجام‌ پذیرد. اسلام‌ دین‌ منطقی‌ است‌ ومنطقی‌ترین‌ بخش‌ آن‌ تفسیری‌ است‌ که‌ شیعه‌ از اسلام‌ دارد.

۳/۳/۱۳۷۱

در پاسخ به برخی از  استفتائات حجت الاسلام ری‌شهری (به ویژه بند ۶ که ذیلاً نقل می‌گردد):

 - حکم بوسیدن پنجره مرقد مطهر حضرت رسول صلی الله علیه و آله، برداشتن خاک ازقبور ائمعه، بقیع علیهم السلام به عنوان تبرک و نماز خواندن در قبرستان بقیع یاکنار دیوار آن با توجه به ممانعت مأمورین سعودی و با عنایت به این که این اعمالمعمولاً موجب اهانت به شیعه میگردد، چیست؟

بسم الله الرحمن الرحیم

کارهای مذکور درسؤالات فوق در صورتی که موجب وهن مذهب یاایجاد تفرقه بین مسلیمن شود و هر عمل دیگری که این تبعات را داشته باشد حرام است ومؤمنین باید از آن اجتناب کنند، و شرکت در نمازهای جماعت و تبعیت از تشخیص مسلمیندر هلال ذیحجه الحرام و ذبح درمسلخ جدید و امثال آن مجزی و مبری ذمه است.

سیدعلیخامنه‌ای – ۱۸ذیقعده ۱۴۱۲قمری

۲۲/۹/۱۳۸۸

اخیراً یک بدعت عجیب و غریب و نامأنوس دیگر هم در باب زیارت درست کرده‏اند! بدینترتیب که وقتی می‏خواهند قبور مطهّر ائمّه علیهم‏السلام را زیارت کنند، از درِ صحنکه وارد می‏شوند، روی زمین می‏خوابند و سینه‏خیز خود را به حرم می‏رسانند! شمامی‏دانید که قبر مطهّر پیغمبر صلواةالله‏علیه و قبور مطهّر امام حسین، امام صادق،موسی‏بن‏جعفر، امام رضا و بقیه ائمّه علیهم‏السّلام را همه مردم، ایضاً علما وفقهای بزرگ، در مدینه و عراق و ایران، زیارت می‏کردند. آیا هرگز شنیده‏اید که یکنفر از ائمّه علیهم‏السّلام و یا علما، وقتی می‏خواستند زیارت کنند، خود را از درِصحن، به ‏طور سینه‏خیز به حرم برسانند؟! اگر این کار، مستحسن و مستحب بود و مقبول وخوب می‏نمود، بزرگان ما به انجامش مبادرت می‏کردند. اما نکردند. حتی نقل شد کهمرحوم آیت‏الله‏العظمی آقای بروجردی رضوان‏الله‏تعالی‏علیه، آن عالم بزرگ و مجتهدقوی و عمیق و روشنفکر، عتبه‏بوسی را با این‏که شاید مستحب باشد، منع می‏کرد. احتمالاً استحبابِ بوسیدن عتبه، در روایت وارد شده است. در کتب دعا که هست. به ذهنماین است که برای عتبه بوسی، روایت هم وجود دارد. با این‏که این‏کار مستحب است،ایشان می‏گفتند «انجامش ندهید، تا مبادا دشمنان خیال کنند سجده می‏کنیم؛ و علیهشیعه، تشنیعی درست نکنند.» اما امروز، وقتی عدّه‏ای وارد صحن مطهّرعلی‏بن‏موسی‏الرّضا علیه‏الصّلاةوالسّلام می‏شوند، خود را به زمین می‏اندازند ودویست متر راه را به ‏طور سینه‏خیز می‏پیماند تا خود را به حرم برسانند! آیا این کاردرستی است؟ نه؛ این‏کار، غلط است. اصلاً اهانت به دین و زیارت است. چه‏کسی چنینبدعت‌هایی را بین مردم رواج می‏دهد؟ نکند این هم کار دشمن باشد؟! اینها را به مردمبگویید و ذهن‌ها را روشن کنید

منبع:ایکس شبهه

No related posts.